Stampersgat, 20 maart 2026

Als SPOTS zeggen we het al heel lang: illegale handel gedreven door de vraag naar lichaamsdelen van leeuwen, is een belangrijke bedreiging voor deze dieren. Deze lichaamsdelen worden gebruikt in een deel van traditionele medicijnen. Het geloof is dat specifieke lichaamsdelen zouden helpen tegen ziekten en kwalen. Zeker traditionele Chinese medicijnen (TCM) zijn een belangrijke drijver voor deze illegale handel en heeft al menig dier naar de rand van uitsterven gebracht. Denk aan de neushoorn, tijger en schubdier (pangolin).

Gelukkig zijn wij niet langer de enige roepende in de woestijn. Steeds vaker verschijnen onderzoeken die dit onderstrepen. Zoals deze (eind 2025) ‘increasing targeted poaching of lions for trade has the potential to pose an existential threat to the species in africa’; geschreven door bekende leeuwen onderzoekers zoals Peter Lindsey (directeur Lion Recovery Fund).

Hierin o.a.;

Leeuwen in Afrika zijn het doelwit van de illegale handel in wilde dieren, gedreven door de vraag naar hun lichaamsdelen op Afrikaanse en Aziatische markten. Deze bedreiging is anders dan de traditionele oorzaken van de achteruitgang van de leeuwenpopulatie, zoals de afname van prooidieren, verlies van leefgebied en het mens-dier conflict dat hierdoor ontstaat. De dreiging wordt slecht begrepen, onder-gerapporteerd, neemt toe en is gevoelig voor de invloed van georganiseerde transnationale misdaad.

Wat nodig is: expliciete uitspraak van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)

Wat ons blijft verbazen is dat er altijd een mantra is van de volgende aanpak;

- verbetering van de bescherming ter plaatse;
- effectieve betrokkenheid van gemeenschappen bij  natuurbeschermingsinterventies;
- beter begrip van de handelsdynamiek;
- verstoring van de handel via meerdere mechanismen;
- versterking van de wettelijke kaders en
- vermindering van de vraag.
 

Maar dat er vaak geen oog is voor, in onze ogen toch een belangrijk gegeven; het feit dat de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) juist sterk inzet op traditionele medicijnen. En daarbij, tot nu toe, geen expliciete uitspraak doet over het gebruik van wilde, bedreigde dieren in dit soort medicijnen.

Mede door lobby van SPOTS werd vorig jaar door de WHO, een belangrijke aanpassing opgenomen in hun Strategy Traditional Medicines (lopend van 2025-2034);

Enforce relevant restrictions on the use of endangered species and wider biodiversity for medicinal products, subject to stringent regulatory oversight, in line with the Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora (CITES) and other applicable international conventions and national legislation, including, as appropriate, timebound plans to phase out current usage and to research and implement sustainable alternatives.

Maar wij vinden dat de WHO nog een stap verder zou moeten gaan. En expliciet moet uitspreken dat het gebruik van bedreigde dieren in traditionele medicijnen, een no-go is. In onze ogen is het bizar dat de WHO aangeeft dat biodiversiteit van belang is voor de wereldgezondheid. Maar tegelijkertijd niets zegt over het gebruik van bedreigde wilde dieren in dit soort medicijnen. Wat leidt tot een enorme illegale handel; slecht voor de biodiversiteit EN wereldgezondheid.

Daarom blijven wij een lobby voeren op dit onderwerp. Omdat het overduidelijk is dat wilde dieren nog steeds op grote schaal gestroopt worden voor juist traditionele medicijnen. Met als nieuwste slachtoffer de leeuw die dient als vervanging van de van oudsher gebruikte tijger. De leeuw is een dier dat al onder grote druk staat. Wetenschappers gaan uit van minder dan 20.000 leeuwen wereldwijd.

 

Foto: lichaamsdelen van de leeuw (maar ook luipaard) worden steeds vaker gebruikt in een deel van traditionele medicijnen. Ze dienen vooral als vervanger van de tijger, een dier dat van oudsher gebruikt wordt in een deel van traditionele Chinese medicijnen (TCM). De tijger is mede door deze handel, naar het punt van uitsterven gebracht. Waardoor er wordt uitgeweken naar zogenaamde vervangende dieren. Vaak zijn dit de andere grote katten zoals leeuwen, jaguars en (sneeuw)luipaarden. (c) Evert Doorn, the Wild Site